CGTN: "Patates başkenti"nden "token şehri"ne: Çin'in kuzeyindeki bir şehir nasıl dönüşüm geçiriyor?

CGTN, Çin'in kuzeyindeki Ulanqab şehrinin yapay zekâ alanında tüm dünyada patlama yaşanan bir süreçte doğal avantajlarını büyüme sağlayan yeni güçlere nasıl dönüştürdüğünü, bunu yaparken de daha yeşil bir kalkınma yolu çizmek amacıyla teknolojik ilerleme ve ekonomik büyümeyi ekoloji korumayla nasıl dengelediğini irdeleyen bir makale yayımladı.

PEKİN, Oct. 18, 2026 (GLOBE NEWSWIRE) -- Çin'in kuzeyindeki İç Moğolistan Özerk Bölgesi'nde yer alan Ulanqab şehri, Çin'in "patates başkenti" ve "yulaf başkenti" olarak tanınıyor. Günümüzdeyse bilgi işlem endüstrisinin büyümesini desteklemek için bölgedeki zengin rüzgâr ve güneş enerjisi kaynaklarını kullanıyor ve doğal avantajlarını ekonomik büyümenin yeni itici güçlerine dönüştürüyor.

Ulanqab, Çin 2022 yılında ulusal "Doğu Verilerinin Batıda İşlenmesi" projesini başlattığından beri kendi bilgi işlem altyapısını geliştirmeye hız verdi. Ulanqab, yeşil enerji kaynaklarını kullanan bir "token şehri" kurmak hedefiyle 2025'in sonlarında üç yıllık bir kalkınma stratejisi açıkladı.

Resmî verilere göre şehir, Ağustos 2026 itibarıyla 109 adet bilgi işlem merkezi projesi için sözleşme imzaladı. Sektör, Ocak-Ağustos ayları arasında bir önceki yılın aynı dönemine göre %40,3 artışla 5,68 milyar yuan (yaklaşık 849 milyon dolar) gelir yarattı.

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, cuma günü Ulanqab'a gerçekleştirdiği ziyarette yeşil bilgi işlem gücü endüstrisini geliştirmek için bölgenin zengin rüzgâr ve güneş enerjisi kaynaklarından daha iyi yararlanma çağrısında bulundu. Başkan Xi bunun yanında yüksek nitelikli kalkınma ile yüksek düzeyde çevre koruma arasında eşgüdüm sağlama ve ekoloji korumaya öncelik veren yeşil kalkınma yoluna bağlı kalma gerekliliğinin altını çizdi.

Geleneksel endüstrilerden yeşil bilgi işleme geçiş

İncelemeleri sırasında Ulanqab'daki Chahar Yüksek Teknoloji Geliştirme Bölgesi'ni ziyaret eden Başkan Xi, İç Moğolistan'ın "Doğu Verilerinin Batıda İşlenmesi" projesi kapsamındaki bir merkezin inşaatında kaydedilen ilerlemeler hakkında bilgi aldı. Başkan Xi, tamamlanan projelerin verimli bir şekilde işletilmesini sağlama ve devam niteliğindeki projelerin inşaatını zamanında bitirme gerekliliğini vurguladı.

Başkan Xi bunun yanında verimli, yeşil ve güvenli kalkınma gerekliliklerini titizlikle uygulama ve yeşil bilgi işlem gücü endüstrisinin gelişiminin aktif şekilde teşvik etme yolunda çaba gösterilmesi çağrısında bulundu.

"Doğu Verilerinin Batıda İşlenmesi" projesi, Çin'in doğu bölgelerindeki bilgi işlem talebini batı bölgelerine yönlendirmek suretiyle veri merkezlerinin dağılımını optimize ederek ve bölgesel kalkınmayı teşvik ederek eşgüdümlü bir ulusal bilgi işlem ağı oluşturmayı amaçlıyor. İç Moğolistan, bu girişim kapsamında kurulan sekiz ulusal bilgi işlem merkezinden biridir.

Bilgi işlem merkezleri; güvenilir güç kaynaklarına, yüksek hızlı ağlara ve verimli soğutma sistemlerine ihtiyaç duyar. Uluslararası İşletme ve Ekonomi Üniversitesi'nde (University of International Business and Economics) ekonomi profesörü olan John Gong, CGTN'ye yaptığı açıklamada Çin'in yapay zekâ gelişimini desteklemek amacıyla Ulanqab'ın bölgedeki zengin yenilenebilir enerji kaynaklarını etkin bir şekilde kullandığını belirtti ve bu ziyaretin teknolojik inovasyonun yanı sıra ekonomik büyümeyi de teşvik etmek için yerel kaynak avantajlarından yararlanan Ulanqab kalkınma modeline Başkan Xi'nin verdiği desteği vurguladığını dile getirdi.

Yıllık ortalama sıcaklığı 4,3 santigrat derece olan Ulanqab, veri merkezlerinin enerji tüketimini azaltmak amacıyla yılın yaklaşık 10 ayı boyunca doğal soğutmadan yararlanabiliyor. Ayrıca zengin rüzgâr ve güneş enerjisi kaynaklarına sahip ve nispeten düşük altyapı maliyetleri sunuyor. Ulanqab bu avantajlarıyla önde gelen büyük veri şirketlerini kendine çekerek bu şirketlerin sadece birkaç yıl içinde şehirde bilgi işlem merkezleri kurmasını sağladı.

Çin, bunun gibi şehirlerde bilgi işlem altyapısını genişleterek bilgi işlem endüstrisi için daha yeşil bir yol açmak amacıyla zengin yenilenebilir enerji kaynaklarından yararlanıyor.

Ekoloji korumaya öncelik veriliyor

Çin ekonomik büyümeyi ve teknolojik inovasyonu teşvik etmek için yeşil kaynaklardan yararlanırken, ekoloji korumaya da büyük önem veriyor.

Başkan Xi cuma günü Huangqihai Gölü doğa koruma alanını ziyaret etti, ekoloji korumaya yönelik yerel çalışmalar hakkında bilgi aldı, gölün kıyı şeridini ve gelgit düzlüklerini yerinde inceledi ve bölgede yaşayan kuş türlerini gözlemledi.

Çin'in sulak alanları koruma kanununun tam olarak uygulanması, ekolojik kırmızı çizgilere sadık kalınması ve biyolojik çeşitliliğin güvence altına alınması gerektiğini vurguladı. Tahrip olmuş sulak alan ekosistemleriyle ilgili olarak, insan müdahalesiyle desteklenen doğal restorasyona öncelik verilmesi ve restorasyon çalışmalarını bilimsel ve rasyonel bir şekilde yürütme çağrısında bulundu.

Huangqihai, iklim faktörleri ve diğer faktörler nedeniyle bir zamanlar kurumaya yüz tutmuş bir kapalı havza gölüydü. Sulak alanı restore etmek amacıyla 1993 yılında ilçe düzeyinde bir doğa koruma alanı kurulurken 2003 yılında özerk bölge düzeyinde bir koruma alanına yükseltildi.

Yıllar süren ekoloji koruma ve restorasyon çalışmalarının ardından gölün suları ve çevresindeki bitki örtüsü canlanarak yaban hayatı için zenginleşen bir yaşam alanı hâline geldi.

Ulanqab, yeşil bilgi işlemden sulak alan restorasyonuna kadar ekonomik büyüme ile ekoloji korumanın nasıl birlikte yürütülebileceğini gözler önüne seriyor. Doğal çevresini korurken yerel kaynak avantajlarını da büyümenin yeni itici güçlerine dönüştüren şehir, Çin'in yüksek nitelikli büyüme arayışında yeşil kalkınmanın ne kadar derinlere kök salan bir öge olduğunun kanıtıdır.

https://news.cgtn.com/news/2026-10-17/How-a-north-China-city-is-powering-AI-development-with-green-energy-1RjqYev7eFy/p.html

CGTN Digital cgtn@cgtn.com